Mimar Sinan eseri

1584'ten bugüne Çemberlitaş Hamamı

Nurbanu Sultan vakfı, Mimar Sinan mimarisi, Divanyolu belleği.

1584Kitabesindeki yapılış tarihi
Mimar SinanSon dönem eserleri arasında
Çifte hamamYan yana bitişik iki bölüm
38 kurnaSıcaklık bölümündeki mermer düzen
Vakfiye / Divanyolu / Sıcaklık

Bir vakıf yapısından yaşayan İstanbul ritüeline.

Çemberlitaş Hamamı, Sultan II. Selim'in eşi ve Sultan III. Murad'ın annesi Nurbanu Sultan tarafından, Üsküdar'daki Valide-i Atik Külliyesi'ne gelir sağlamak amacıyla vakfedildi. Tuhfet'ül-mi'marin'de Mimar Sinan yapısı olarak geçen hamam, kitabesine göre 992/1584 yılında tamamlandı.

Çifte hamam38 kurna
Arşiv

Çemberlitaş Hamamı tarihçe dönemleri

Nurbanu Sultan vakfı, Mimar Sinan mimarisi, Divanyolu belleği.

01

Çemberlitaş çevresinin tarihsel katmanı

Hamam, I. Constantinus'un diktirdiği anıtın Vezir Hanı tarafında, Divanyolu üzerindeki yoğun tarihî aksın içinde konumlanır.

02

Nurbanu Sultan vakfı

Yapı, Valide-i Atik Külliyesi'ne gelir getirmesi için Nurbanu Sultan tarafından yaptırıldı ve vakfedildi.

03

Ustalık döneminin yalın mimarisi

Tuhfet'ül-mi'marin'e göre Mimar Sinan yapısı olan hamam, fonksiyon zenginliğini sade ve dengeli bir mimariyle birleştirir.

04

Araştırmacıların ve ziyaretçilerin odağı

Mimari karakteri ve yaşayan hamam kültürü sayesinde üniversiteler, fotoğrafçılar, film ekipleri, öğrenciler ve gezginler için önemini korur.

Divanyolu üzerinde beş yüz yıla yaklaşan Osmanlı hamam mirası
Çemberlitaş Hamamı mimari anlatımı

Divanyolu'nun belleği içinde.

Konum ve çevre

Divanyolu'nun belleği içinde.

Çemberlitaş'ta Divanyolu üzerinde yer alan hamamın çevresinde Köprülü Mehmed Paşa Camii, medrese ve türbesi, Vezir Hanı, eski Dar'ül-fünun binası, Sultan II. Mahmud Türbesi, Köprülü Kütüphanesi, Atik Ali Paşa Camii ve Ali Baba Türbesi bulunur.

Plan kurgusu

Birbirinin benzeri iki bölüm.

Çemberlitaş Hamamı, yan yana bitişik bir çifte hamam olarak planlandı. Erkekler kısmının girişi Vezir Hanı Caddesi üzerindedir; yol kotunun zamanla yükselmesiyle bugün on basamakla inilen çukur bir giriş niteliği taşır.

Kubbe ve ışık

Soyunmalıkta büyük kubbe, sıcaklıkta onikigen merkez.

Her iki bölümün soyunma yerleri köşe tromplarıyla geçilen büyük kubbelerle örtülür ve çevresinde üç kat soyunma odası yer alır. Kubbelerdeki aydınlık fenerleri hamamın dingin ışığını kurar.

Sıcaklık bölümü

Kare mekandan sütun halkasıyla onikigene.

Sıcaklık bölümünde dıştan kare olan mekan, içeride on iki sütundan oluşan bir halka ile onikigene dönüştürülür. Köşelerde kubbeli halvet hücreleri, aralarda dört sofa, merkezde çok yüzlü büyük göbek taşı bulunur.

Teknik

38 kurna ve mermer şebekeler

Sıcaklık bölümünde 38 kurna, baklavalı başlıklı sütunlar, mermer şebekeler ve çok yüzlü göbek taşı bir arada okunur.

Miras

Fonksiyon, zarafet ve dinginlik

Yapı, Sinan'ın geç dönem eserleri arasında sadelikten ödün vermeden işlevsel zenginlik sunan özel örneklerden biridir.

Yaşayan yapı

Tarihi atmosferde geleneksel hamam

Bugün ziyaretçiler göbek taşı, sıcaklık, kurna, kese ve köpük ritüelini tarihî bir Osmanlı hamamının içinde deneyimler.

Görsel anlatı

Çemberlitaş Hamamı tarihçesi

Hamamın 1584'ten bugüne uzanan hikayesini animasyonlu bir zaman akışı olarak izleyin.